Trong bối cảnh ngành công nghiệp hóa chất Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, việc cập nhật các thay đổi trong hệ thống khai báo hóa chất trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Từ ngày 01/01/2026, Luật Hóa chất 2025 (số 69/2025/QH15) chính thức có hiệu lực, mang đến nhiều quy định mới nhằm nâng cao an toàn, quản lý chặt chẽ hơn và đồng bộ hóa với các tiêu chuẩn quốc tế. Nếu bạn là doanh nghiệp nhập khẩu, sản xuất hoặc kinh doanh hóa chất, việc nắm bắt kịp thời những thay đổi này không chỉ giúp tránh rủi ro pháp lý mà còn hỗ trợ tối ưu hóa quy trình logistics và hải quan. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết hệ thống khai báo hóa chất có thay đổi gì, người khai cần cập nhật những nội dung nào, đồng thời cung cấp cái nhìn về xu hướng thị trường 2025-2026 để giúp bạn chuẩn bị tốt hơn.
Tổng Quan Về Luật Hóa Chất 2025 Và Tác Động Đến Hệ Thống Khai Báo
Luật Hóa chất 2025 đánh dấu một bước ngoặt lớn trong quản lý hoạt động hóa chất tại Việt Nam, thay thế hoàn toàn Luật Hóa chất 2007. Với hiệu lực từ đầu năm 2026, luật này tập trung vào việc quản lý toàn bộ vòng đời hóa chất, từ sản xuất đến nhập khẩu, vận chuyển và xử lý chất thải. Điều này trực tiếp ảnh hưởng đến hệ thống khai báo hóa chất, yêu cầu doanh nghiệp phải điều chỉnh để tuân thủ.
Lý Do Cần Cập Nhật Thay Đổi Trong Hệ Thống Khai Báo Hóa Chất
Hệ thống khai báo hóa chất có thay đổi nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế như GHS phiên bản 9 (Hệ thống hài hòa toàn cầu về phân loại và ghi nhãn hóa chất). Theo Nghị định 26/2026/NĐ-CP, việc khai báo không còn là thủ tục hình thức mà trở thành công cụ kiểm soát rủi ro, bảo vệ môi trường và an toàn con người. Người khai – bao gồm tổ chức, cá nhân nhập khẩu hóa chất thuộc chương 28 và 29 của Danh mục hàng hóa xuất khẩu nhập khẩu – cần cập nhật để tránh chậm trễ thông quan, phạt hành chính hoặc thậm chí đình chỉ hoạt động.
Các Thay Đổi Chính Trong Hệ Thống Khai Báo Hóa Chất Từ 2026
Một trong những thay đổi nổi bật là việc tích hợp khai báo qua Cổng thông tin một cửa quốc gia (VNNSW) và hệ thống CIS (Chemical Information System). Trước đây, khai báo có thể thực hiện thủ công hoặc qua các cổng riêng lẻ, nhưng từ 2026, mọi thông tin phải được tự động chuyển đến hệ thống của Bộ Công Thương. Người khai cần cập nhật hồ sơ bao gồm hóa đơn thương mại, phiếu an toàn hóa chất (SDS) và thông tin về phân loại rủi ro theo GHS9.
Chi Tiết Thủ Tục Khai Báo Hóa Chất Nhập Khẩu Mới Nhất 2026
Theo Quyết định 87/QĐ-BCT năm 2026 của Bộ Công Thương, thủ tục khai báo hóa chất nhập khẩu đã được tinh giản nhưng chặt chẽ hơn. Doanh nghiệp phải thực hiện khai báo trước khi thông quan, với thời gian phản hồi từ hệ thống chỉ trong vài giờ làm việc.
Trình Tự Thực Hiện Khai Báo Hóa Chất
Người khai cần truy cập Cổng thông tin một cửa quốc gia để nhập dữ liệu. Hệ thống khai báo hóa chất có thay đổi ở chỗ tích hợp kiểm soát hóa chất nguy hiểm như dinitơ monoxit, xyanua và thủy ngân. Sau khi khai báo, hệ thống tự động phản hồi đến cơ quan hải quan, giúp rút ngắn thời gian từ 16 giờ xuống còn dưới 8 giờ trong một số trường hợp. Người khai cần cập nhật phần mềm quản lý để đồng bộ dữ liệu, tránh lỗi kỹ thuật.
Hồ Sơ Và Yêu Cầu Cụ Thể Cho Người Khai
Hồ sơ khai báo bao gồm:
- Thông tin tổ chức/cá nhân nhập khẩu.
- Hóa đơn thương mại và hợp đồng.
- Phiếu an toàn hóa chất (SDS) cập nhật theo GHS9.
- Giấy chứng nhận phân loại hóa chất nếu thuộc danh mục cần kiểm soát đặc biệt (theo Nghị định 24/2026/NĐ-CP).
Hệ thống khai báo hóa chất có thay đổi yêu cầu về định danh và truy xuất nguồn gốc trên VNIDCheck của Bộ Công An từ 01/01/2026. Người khai cần cập nhật mã định danh điện tử để tránh gián đoạn.
Tích Hợp Với Luật Logistics Và Dịch Vụ Hải Quan 2025-2026
Các thay đổi trong hệ thống khai báo hóa chất không tách rời khỏi bối cảnh logistics và hải quan. Theo Thông tư 113/2025/TT-BTC, biên lai thu thuế phí hải quan chuyển sang điện tử, tích hợp với khai báo hóa chất.
Yêu Cầu Vận Chuyển Và Lưu Kho Hóa Chất Theo Quy Định Mới
Doanh nghiệp logistics phải xây dựng kế hoạch phòng ngừa sự cố hóa chất (theo Nghị định 25/2026/NĐ-CP). Hệ thống khai báo hóa chất có thay đổi ở khâu vận chuyển, yêu cầu phương tiện chuyên dụng và theo dõi GPS cho hóa chất nguy hiểm. Người khai cần cập nhật hợp đồng với đơn vị logistics để đảm bảo tuân thủ.
Dịch Vụ Hải Quan Điện Tử Và Tác Động Đến Khai Báo Hóa Chất
Từ 2026, khai báo hải quan hóa chất phải đồng bộ với CIS. Điều này giúp giảm thủ tục giấy tờ nhưng đòi hỏi người khai cần cập nhật kỹ năng số hóa. Xu hướng thị trường logistics 2025-2026 nhấn mạnh chuyển đổi số, với dự báo tăng trưởng 8-10% nhờ tích hợp AI trong quản lý chuỗi cung ứng.
Xu Hướng Thị Trường Hóa Chất Việt Nam 2025-2026 Và Cơ Hội Cho Doanh Nghiệp
Ngành hóa chất Việt Nam đang chứng kiến sự bứt phá, với giá trị thị trường dự kiến đạt 5.332 tỷ USD toàn cầu vào 2025, và Việt Nam góp phần nhờ thu hút FDI. Luật Hóa chất 2025 thúc đẩy phát triển bền vững, tập trung vào hóa chất xanh và kinh tế tuần hoàn.
Phát Triển Bền Vững Và Tiêu Chuẩn ESG Trong Ngành Hóa Chất
Xu hướng 2025-2026 là áp dụng ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị), yêu cầu doanh nghiệp giảm phát thải và sử dụng hóa chất thân thiện. Hệ thống khai báo hóa chất có thay đổi hỗ trợ điều này bằng cách kiểm soát chặt chẽ hóa chất cấm hoặc có điều kiện. Người khai cần cập nhật báo cáo ESG để cạnh tranh quốc tế.
Cơ Hội Từ Đầu Tư Và Chuyển Giao Công Nghệ
Với 27 dự án FDI trị giá gần 100.000 tỷ đồng giai đoạn 2022-2025, ngành hóa chất Việt Nam dự kiến tăng trưởng 6-8% năm 2026. Doanh nghiệp có thể tận dụng thay đổi trong hệ thống khai báo hóa chất để tối ưu chi phí, mở rộng thị trường xuất khẩu.
Lợi Ích Của Việc Tuân Thủ Thay Đổi Trong Hệ Thống Khai Báo Hóa Chất
Việc cập nhật kịp thời giúp doanh nghiệp tránh phạt (lên đến hàng trăm triệu đồng) và nâng cao uy tín. Hơn nữa, hệ thống mới hỗ trợ dữ liệu thời gian thực, giúp quản lý rủi ro tốt hơn.
Case Study: Doanh Nghiệp Thành Công Sau Khi Cập Nhật
Nhiều công ty logistics như NSL đã áp dụng CIS sớm, giảm thời gian thông quan 30%. Người khai cần cập nhật đào tạo nội bộ để tận dụng lợi thế này.
FAQ: Câu Hỏi Thường Gặp Về Hệ Thống Khai Báo Hóa Chất Có Thay Đổi
Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp liên quan đến hệ thống khai báo hóa chất có thay đổi, được giải thích chi tiết để giúp bạn hiểu rõ hơn. Những thông tin này dựa trên Luật Hóa chất 2025 và các nghị định liên quan, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị cho năm 2026.
1. Hệ thống khai báo hóa chất có thay đổi gì cụ thể từ năm 2026?
Hệ thống khai báo hóa chất có thay đổi lớn nhất là chuyển sang khai báo điện tử hoàn toàn qua Cổng thông tin một cửa quốc gia và CIS. Trước đây, thủ tục có thể mất vài ngày với giấy tờ thủ công, nhưng từ 01/01/2026, mọi dữ liệu phải được nhập trực tuyến, tự động chuyển đến Bộ Công Thương và hải quan. Người khai cần cập nhật phần mềm để hỗ trợ định dạng dữ liệu mới, bao gồm phân loại theo GHS9 và kiểm soát hóa chất nguy hiểm như xyanua hoặc thủy ngân. Thay đổi này nhằm tăng tốc độ xử lý, giảm lỗi con người và nâng cao an toàn, nhưng đòi hỏi doanh nghiệp phải đào tạo nhân viên về công nghệ số. Nếu không cập nhật kịp, có thể dẫn đến chậm thông quan hoặc phạt hành chính lên đến 50-100 triệu đồng tùy mức độ vi phạm. Tổng thể, hệ thống mới giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian khoảng 50% so với trước, đồng thời tích hợp với các xu hướng logistics xanh 2025-2026.
2. Người khai cần cập nhật gì để tuân thủ Luật Hóa chất 2025?
Người khai cần cập nhật một loạt yêu cầu mới, bắt đầu từ việc đăng ký tài khoản trên VNIDCheck của Bộ Công An để định danh và truy xuất nguồn gốc hóa chất từ 01/01/2026. Tiếp theo, cập nhật hồ sơ SDS theo GHS phiên bản 9, đảm bảo nhãn mác hóa chất có thông tin rủi ro đầy đủ bằng tiếng Việt và tiếng Anh. Hệ thống khai báo hóa chất có thay đổi ở phần dữ liệu bắt buộc, như báo cáo kế hoạch phòng ngừa sự cố cho hóa chất cần kiểm soát đặc biệt (theo Nghị định 24/2026/NĐ-CP). Doanh nghiệp nên kiểm tra danh mục hóa chất của mình có thuộc loại có điều kiện hay không, và chuẩn bị giấy phép sản xuất/kinh doanh nếu cần. Ngoài ra, tích hợp với dịch vụ hải quan điện tử để đồng bộ dữ liệu thuế phí. Để chuẩn bị, khuyến nghị tham gia các hội thảo của Bộ Công Thương hoặc thuê tư vấn chuyên nghiệp, giúp tránh rủi ro pháp lý và tối ưu chi phí vận hành trong bối cảnh thị trường hóa chất Việt Nam tăng trưởng 6-8% năm 2026.
3. Làm thế nào để khai báo hóa chất nhập khẩu mà không gặp lỗi?
Để khai báo hóa chất nhập khẩu suôn sẻ, người khai cần cập nhật quy trình mới: Truy cập https://vnsw.gov.vn/, nhập thông tin trước thông quan ít nhất 24 giờ. Hệ thống khai báo hóa chất có thay đổi yêu cầu kiểm tra tự động, vì vậy hãy đảm bảo dữ liệu chính xác, bao gồm mã HS code, lượng hóa chất và thông tin nhà cung cấp. Nếu hóa chất thuộc danh mục nguy hiểm, phải đính kèm báo cáo đánh giá rủi ro. Lỗi thường gặp là thiếu SDS cập nhật hoặc sai định dạng dữ liệu, dẫn đến phản hồi từ chối từ hệ thống. Để tránh, sử dụng phần mềm ERP tích hợp CIS và kiểm tra định kỳ. Trong xu hướng 2025-2026, nhiều doanh nghiệp áp dụng AI để tự động hóa khai báo, giảm lỗi xuống dưới 5%. Nếu gặp vấn đề, liên hệ hotline Bộ Công Thương để hỗ trợ, giúp thông quan nhanh chóng và giảm chi phí lưu kho.
4. Thay đổi trong hệ thống khai báo hóa chất ảnh hưởng đến logistics như thế nào?
Hệ thống khai báo hóa chất có thay đổi trực tiếp tác động đến logistics, yêu cầu doanh nghiệp xây dựng kế hoạch vận chuyển và lưu kho theo Nghị định 25/2026/NĐ-CP. Từ 2026, hóa chất nguy hiểm phải sử dụng phương tiện chuyên dụng với theo dõi GPS, và báo cáo sự cố trong vòng 2 giờ. Người khai cần cập nhật hợp đồng với nhà cung cấp logistics để đảm bảo tuân thủ, tránh phạt lên đến 200 triệu đồng. Xu hướng thị trường logistics 2025-2026 nhấn mạnh chuyển đổi số, với biên lai hải quan điện tử giúp tích hợp khai báo hóa chất mượt mà hơn. Tuy nhiên, chi phí có thể tăng 10-15% ban đầu do đầu tư công nghệ, nhưng lâu dài giúp giảm thời gian vận chuyển 20-30%. Doanh nghiệp nhỏ nên hợp tác với các công ty lớn như NSL để chia sẻ chi phí và kinh nghiệm.
5. Doanh nghiệp nhỏ có thể chuẩn bị gì cho thay đổi trong hệ thống khai báo hóa chất?
Đối với doanh nghiệp nhỏ, người khai cần cập nhật ngay bằng cách tham gia các khóa đào tạo miễn phí từ Cục Hóa chất hoặc Bộ Công Thương về CIS và GHS9. Bắt đầu từ việc rà soát danh mục hóa chất, đảm bảo tất cả SDS được cập nhật trước 31/12/2025 để tránh gián đoạn từ 2026. Hệ thống khai báo hóa chất có thay đổi có thể phức tạp ban đầu, nhưng sử dụng dịch vụ tư vấn bên thứ ba giúp giảm gánh nặng. Trong bối cảnh thị trường hóa chất Việt Nam hướng đến bền vững, doanh nghiệp nhỏ có lợi thế nếu áp dụng ESG sớm, như sử dụng hóa chất xanh để giảm phí môi trường. Dự báo 2026, thị trường tăng trưởng nhờ FDI, vì vậy hãy kết nối với đối tác lớn để học hỏi. Nếu cần hỗ trợ, liên hệ các hiệp hội ngành để chia sẻ kinh nghiệm, giúp vượt qua giai đoạn chuyển tiếp mà không mất quá nhiều chi phí.
6. Hệ thống khai báo hóa chất mới có hỗ trợ xuất khẩu không?
Có, hệ thống khai báo hóa chất có thay đổi hỗ trợ xuất khẩu bằng cách đồng bộ dữ liệu với tiêu chuẩn quốc tế, giúp doanh nghiệp Việt Nam dễ dàng chứng minh tuân thủ khi xuất sang EU hoặc Mỹ. Người khai cần cập nhật thông tin xuất khẩu qua CIS, bao gồm báo cáo nguồn gốc và an toàn. Từ 2026, điều này mở ra cơ hội tăng xuất khẩu 10-15% nhờ Luật Hóa chất 2025 thúc đẩy công nghệ xanh. Tuy nhiên, cần chuẩn bị thêm giấy chứng nhận miễn trừ nếu hóa chất thuộc danh mục cấm ở một số quốc gia.
Kết Luận: Hành Động Ngay Để Tận Dụng Cơ Hội Từ Thay Đổi
Hệ thống khai báo hóa chất có thay đổi từ 2026 mang đến thách thức nhưng cũng là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam hội nhập sâu hơn. Bằng cách cập nhật kịp thời, bạn không chỉ tuân thủ pháp luật mà còn nâng cao hiệu quả kinh doanh trong xu hướng thị trường 2025-2026. Đừng chờ đợi – hãy hành động ngay hôm nay để tránh rủi ro.
Nếu bạn cần hỗ trợ chuyên sâu về khai báo hóa chất, logistics hoặc hải quan, hãy liên hệ tư vấn miễn phí tại NSL để nhận báo giá dịch vụ nhanh chóng. Truy cập https://nslvn.com/ ngay để đặt lịch và đồng hành cùng chúng tôi trong hành trình phát triển bền vững.




