English
中文 (中国)
Ngày 23/8/2026, Quốc hội khóa XVI thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan (Luật số 11/2026/QH16). Đây là lần sửa lớn đầu tiên sau 12 năm thi hành Luật Hải quan 2014, đưa dữ liệu vào trung tâm của toàn bộ quy trình quản lý. Luật có hiệu lực từ 01/3/2027 — còn chưa đầy 4 tháng để doanh nghiệp chuẩn bị.
Luật 11/2026/QH16 có hiệu lực khi nào?
Luật được thông qua ngày 23/8/2026 tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất của Quốc hội khóa XVI, công bố ngày 10/9/2026 và có hiệu lực từ 01/3/2027. Hiện Cục Hải quan đang lấy ý kiến doanh nghiệp về dự thảo nghị định, thông tư hướng dẫn để ban hành đồng bộ trước ngày luật có hiệu lực.
Trước 01/3/2027, doanh nghiệp vẫn làm thủ tục theo Luật Hải quan 2014, Nghị định 08/2015 (sửa bởi Nghị định 167/2025) và Thông tư 38/2015 (sửa bởi Thông tư 121/2025).
5 điểm mới đáng chú ý
1. Quản lý dựa trên dữ liệu, Big Data và AI
Luật tạo cơ sở pháp lý để cơ quan hải quan dùng công nghệ số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong quản lý rủi ro và quản lý tuân thủ. Dữ liệu phát sinh trong quá trình làm thủ tục được xác định là nguồn thông tin quan trọng để đánh giá doanh nghiệp.
2. Giá trị pháp lý của chứng từ điện tử
Luật quy định rõ giá trị pháp lý của chứng từ dưới dạng thông điệp dữ liệu. Mục tiêu là doanh nghiệp không phải cung cấp lại thông tin đã có, tiếp nối hướng đi của Thông tư 121/2025.
3. Doanh nghiệp tuân thủ tốt được ưu tiên
Cơ chế quản lý tuân thủ được xác lập rõ hơn: doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ tốt được ưu tiên khi làm thủ tục. Tuy nhiên, một giao dịch có dấu hiệu bất thường vẫn có thể bị kiểm tra, và vai trò kiểm tra sau thông quan được tăng cường. Hồ sơ, chứng từ phải được lưu đầy đủ để giải trình khi cần.
4. Quy định riêng cho hàng qua thương mại điện tử
Lần đầu tiên luật có quy định riêng về kiểm tra, giám sát hải quan với hàng xuất nhập khẩu qua nền tảng TMĐT. Chủ quản nền tảng, doanh nghiệp kho ngoại quan, doanh nghiệp vận chuyển và đại lý có trách nhiệm cung cấp thông tin liên quan đến hàng hóa.
5. Thay đổi về kho bãi
-
Mở rộng nơi được lập kho ngoại quan, địa điểm thu gom hàng lẻ, địa điểm tập kết kiểm tra: khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu phi thuế quan, khu thương mại tự do, trung tâm logistics…
-
Bãi bỏ loại hình kho bảo thuế từ 01/3/2027.
-
Bổ sung trách nhiệm của doanh nghiệp kinh doanh kho, bãi, cảng trong tiêu hủy hàng tồn đọng gây ô nhiễm môi trường.
-
Giảm yêu cầu báo cáo, tăng ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý kho.
Ai chịu tác động nhiều nhất?
| Đối tượng | Tác động chính |
| Doanh nghiệp đang dùng kho bảo thuế | Phải chuyển đổi phương thức quản lý nguyên liệu nhập khẩu trước 01/3/2027 |
| Doanh nghiệp XNK thường xuyên | Đánh giá tuân thủ dựa trên dữ liệu; hậu kiểm chặt hơn |
| Bán hàng xuyên biên giới qua TMĐT | Quy định giám sát riêng, nghĩa vụ cung cấp thông tin |
| Chủ hàng gửi kho ngoại quan | Nhiều lựa chọn vị trí kho hơn; dữ liệu hàng hóa phải minh bạch |
Việc cần làm trước 01/3/2027
- Số hóa và lưu trữ có hệ thống toàn bộ hồ sơ hải quan, hồ sơ thuế
- Tự rà soát mã HS, trị giá, xuất xứ các tờ khai gần đây để chủ động khai bổ sung nếu sai
- Nếu đang dùng kho bảo thuế: lập phương án chuyển đổi (kho ngoại quan, loại hình SXXK…) với tư vấn hải quan
- Theo dõi dự thảo nghị định, thông tư hướng dẫn và góp ý qua VCCI hoặc hiệp hội ngành
- Đào tạo nhân sự về quản lý tuân thủ và kiểm tra sau thông quan
Câu hỏi thường gặp
Luật Hải quan sửa đổi có thay thế Luật Hải quan 2014 không? Không. Đây là luật sửa đổi, bổ sung một số điều; Luật Hải quan 2014 vẫn là luật nền.
Hàng đang gửi kho bảo thuế sau 01/3/2027 xử lý thế nào? Quy định chuyển tiếp sẽ nằm trong văn bản hướng dẫn. Doanh nghiệp nên chuẩn bị phương án từ bây giờ và cập nhật khi có nghị định.
Thông tư 121/2025 còn áp dụng không? Có, cho đến khi được thay bằng văn bản hướng dẫn Luật mới.
Tham khảo về Kho bãi hóa chất và Thủ tục hóa chất của NASA Logistics nhé!
