Các tiêu chuẩn sinh thái trong Chuỗi cung ứng xuất khẩu
Theo như VnExpress (2026), các nhà sản xuất và xuất khẩu Việt Nam hiện đang chạy đua với thời gian để giảm lượng phát thải carbon trong bối cảnh Liên minh Châu Âu (EU) áp dụng nghiêm ngặt các “hàng rào kỹ thuật xanh” mới.
Trong các cuộc đàm phán gần đây với đối tác mua hàng châu Âu, các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam nhận thấy rằng giá cả cạnh tranh và chất lượng sản phẩm không còn đủ để chốt đơn hàng. Thay vào đó, các tiêu chí thu mua hiện đại đặc biệt chú trọng đến lượng phát thải carbon của sản phẩm, việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về hóa chất và chiến lược phát triển bền vững tổng thể của nhà cung cấp. Sự thay đổi mô hình này đánh dấu một kỷ nguyên mới trong thương mại toàn cầu: ý thức về môi trường giờ đây là cánh cửa chính để bước ra thị trường quốc tế.
Luật chơi mới của Thương mại toàn cầu: Từ CBAM đến ESG
Nhu cầu về tính minh bạch hiện lan rộng khắp toàn bộ chuỗi cung ứng, thay vì chỉ tập trung vào sản phẩm cuối cùng. Các nhà xuất khẩu giờ đây phải lèo lái qua một mạng lưới phức tạp của các khung tiêu chuẩn môi trường:
-
Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM): Chính thức được triển khai trong giai đoạn chuyển tiếp vào ngày 1/1, cơ chế này của EU nhắm vào các mặt hàng nhập khẩu có lượng phát thải cao như sắt thép, nhôm, xi măng, phân bón, điện và hydro. Các nhà nhập khẩu EU hiện bắt buộc phải khai báo lượng phát thải gắn với hàng hóa của họ và đóng một khoản phí carbon tương ứng. Hệ quả là, các nhà sản xuất ngoài EU phải cung cấp dữ liệu phát thải có tính minh bạch cao, khả năng truy xuất nguồn gốc và được xác minh nghiêm ngặt. Việc thiếu dữ liệu hoặc không đáp ứng yêu cầu sẽ đe dọa nghiêm trọng đến năng lực cạnh tranh trên thị trường của họ.
-
Quy định REACH: Khung pháp lý nghiêm ngặt của EU về Đăng ký, Đánh giá, Cấp phép và Hạn chế Hóa chất (REACH) bắt buộc tất cả hàng hóa nhập khẩu phải tuân thủ danh mục các chất bị hạn chế, yêu cầu phải có bằng chứng tuân thủ rõ ràng trước khi đưa hàng vào thị trường châu Âu.
-
Chương trình ZDHC: Đối với lĩnh vực dệt may, da giày và thời trang, sáng kiến Không xả thải hóa chất nguy hại (ZDHC) đang trở thành một tiêu chuẩn không thể thương lượng đối với các thương hiệu toàn cầu. Chương trình nhằm mục đích loại bỏ dần các hóa chất độc hại, cải thiện công tác quản lý hóa chất và kiểm soát nghiêm ngặt nước thải trong suốt quá trình sản xuất.
-
Sự trỗi dậy của ESG: Các chỉ số ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị) là thước đo cơ bản mới cho các tập đoàn đa quốc gia khi lựa chọn đối tác. Các doanh nghiệp được đánh giá không chỉ dựa trên tỷ suất lợi nhuận mà còn trên khả năng quản trị rủi ro, minh bạch dữ liệu và các chiến lược tăng trưởng bền vững dài hạn.
Nỗ lực hợp tác toàn chuỗi cung ứng
Áp lực tuân thủ các tiêu chuẩn xanh này là trọng tâm của một buổi tọa đàm được tổ chức vào cuối tháng 5 vừa qua tại Hải Phòng, với chủ đề: “Ứng phó CBAM và tiêu chuẩn REACH – ZDHC: Thúc đẩy chuyển đổi xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp”.
Là một trung tâm công nghiệp và logistics lớn ở miền Bắc Việt Nam với khối lượng hàng hóa xuất khẩu sang EU cao, cộng đồng doanh nghiệp Hải Phòng — đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) — đang chịu áp lực ngày càng lớn trong việc nâng cấp năng lực quản trị dữ liệu và môi trường.
Các chuyên gia trong ngành tại tọa đàm đã nhấn mạnh một thực tế quan trọng: quá trình chuyển đổi xanh không còn là gánh nặng của riêng nhà sản xuất. Từng mắt xích trong chuỗi cung ứng — từ nguồn cung nguyên liệu thô và sản xuất tại nhà máy đến logistics và giao nhận — đều phải đóng một vai trò trong việc cung cấp dữ liệu phục vụ yêu cầu minh bạch của thị trường quốc tế.
Trong bối cảnh các tiêu chuẩn xanh tiếp tục được mở rộng trên phạm vi toàn cầu, khả năng thích ứng của từng thành phần trong chuỗi cung ứng sẽ quyết định sự sống còn và thành công của một công ty. Đối với ngành logistics, sứ mệnh đã vượt ra ngoài việc chỉ vận chuyển những thùng hàng; giờ đây nó là việc cung cấp các dữ liệu quan trọng và chủ động tiếp sức cho các nhà xuất khẩu chinh phục những biên giới xanh mới của thương mại toàn cầu.



