Từ năm 2026, doanh nghiệp nhập khẩu hóa chất phải làm thủ tục theo Luật Hóa chất 2025 và bộ văn bản hướng dẫn mới. Giữa năm, việc khai báo thành phần hóa chất khi làm hải quan từng khiến nhiều lô hàng chậm thông quan. Bài viết tổng hợp quy trình khai báo, các trường hợp được miễn và cách hiểu đúng hướng dẫn của Cục Hải quan.

Căn cứ pháp lý mới nhất

Luật Hóa chất số 69/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 14/6/2025, có hiệu lực từ 01/01/2026, thay thế Luật Hóa chất 2007. Từ 17/01/2026, năm văn bản hướng dẫn có hiệu lực:

Văn bản	Nội dung chính
Nghị định 24/2026/NĐ-CP	Danh mục hóa chất sản xuất, kinh doanh có điều kiện và các danh mục liên quan
Nghị định 25/2026/NĐ-CP	Phát triển công nghiệp hóa chất; an toàn, an ninh hóa chất
Nghị định 26/2026/NĐ-CP	Quản lý hoạt động hóa chất, khai báo nhập khẩu, hóa chất nguy hiểm trong sản phẩm
Thông tư 01/2026/TT-BCT	Hướng dẫn Luật và Nghị định 26/2026
Thông tư 02/2026/TT-BCT	Hướng dẫn Luật và Nghị định 25/2026

Ai phải khai báo hóa chất nhập khẩu?

Theo khoản 6 Điều 12 Luật Hóa chất 2025, tổ chức, cá nhân nhập khẩu hóa chất phải khai báo hóa chất nhập khẩu, trừ các trường hợp được miễn trừ. Nghĩa vụ này áp dụng cả với hóa chất đơn chất và hỗn hợp chứa hóa chất thuộc danh mục phải khai báo.

Trường hợp được miễn trừ khai báo

Hóa chất cần kiểm soát đặc biệt: không phải khai báo vì đã quản lý bằng giấy phép xuất nhập khẩu riêng.
Hóa chất cấm: tổ chức được phép nhập khẩu không phải khai báo, vì đã quản lý bằng cơ chế cấp phép.
Hỗn hợp có hàm lượng dưới ngưỡng: Nghị định 26/2026 đặt các ngưỡng hàm lượng 0,1%, 1% và 5% — đây là căn cứ cốt lõi để xác định lô hàng hỗn hợp có được miễn khai báo hay không. Ngưỡng cụ thể phụ thuộc nhóm hóa chất, nên cần tra theo phụ lục của Nghị định.
Các trường hợp miễn trừ khác: đối chiếu đầy đủ danh sách tại khoản 6 Điều 12 Luật Hóa chất 2025.

Hồ sơ khai báo hóa chất nhập khẩu

Hóa đơn thương mại bản gốc; nếu bằng tiếng nước ngoài, kèm bản dịch tiếng Việt có xác thực của tổ chức.
Phiếu an toàn hóa chất (SDS/MSDS).
Với hàng phi thương mại không có hóa đơn: có thể dùng giấy báo hàng về cảng thay hóa đơn.

Hồ sơ được nộp qua Cổng thông tin một cửa quốc gia theo mẫu 13a Phụ lục XIII Thông tư 01/2026/TT-BCT. Với hóa chất thuộc Chương 28 và 29, việc khai báo phải hoàn tất trước khi thông quan. Nên hoàn tất khai báo trước khi hàng về để không làm chậm thông quan.

Khai thành phần hóa chất khi làm thủ tục hải quan: hiểu đúng

Tháng 5/2026, nhiều hiệp hội và doanh nghiệp phản ánh việc bị yêu cầu khai “100% thành phần” hóa chất khi nhập khẩu. Cục Hải quan sau đó khẳng định ba điểm:

Cơ quan hải quan không ban hành thêm quy định riêng về xuất nhập khẩu hóa chất; yêu cầu khai báo dựa trên Luật Hải quan 2014, Nghị định 08/2015 (sửa bởi Nghị định 167/2025), Luật Hóa chất 2025 và các nghị định hướng dẫn.
Người khai hải quan không phải nộp thêm chứng từ ngoài bộ hồ sơ hải quan chuẩn hóa.
Thông tin thành phần, hàm lượng là căn cứ để xác định hàng có thuộc diện quản lý hay được miễn trừ. Công văn 16292/CHQ-GSQL (15/5/2026) hướng dẫn khai đầy đủ thành phần, hàm lượng trong các trường hợp cần đối chiếu với danh mục quản lý.

Cách làm an toàn: chuẩn bị SDS cập nhật, ghi rõ tên hóa chất, số CAS và hàm lượng các thành phần thuộc danh mục; thống nhất thông tin giữa tờ khai, SDS và hồ sơ khai báo hóa chất.

MỤC LỤC

5 lỗi thường gặp

SDS cũ hoặc không thống nhất tên hàng với hóa đơn.
Thiếu số CAS hoặc hàm lượng của thành phần thuộc danh mục.
Tự cho rằng hỗn hợp được miễn mà chưa đối chiếu ngưỡng hàm lượng.
Khai báo hóa chất sau khi hàng đã về cảng.
Chưa chuẩn bị kho tồn trữ phù hợp cho hàng sau thông quan. Tham khảo Kho bãi hóa chất NASA Logistics

Quy trình khai báo hóa chất nhập khẩu trên Cổng một cửa quốc gia

Xác định hàng có phải khai báo không: đối chiếu tên chất, số CAS, hàm lượng với danh mục và ngưỡng miễn trừ trong Nghị định 26/2026. Hóa chất thuộc Chương 28, 29 của Danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu phải khai báo trước khi thông quan.
Chuẩn bị hồ sơ điện tử: hóa đơn thương mại (kèm bản dịch nếu bằng tiếng nước ngoài) và phiếu an toàn hóa chất.
Khai thông tin trên Cổng thông tin một cửa quốc gia theo mẫu 13a Phụ lục XIII Thông tư 01/2026/TT-BCT: thông tin tổ chức khai báo và thông tin từng hóa chất.
Nhận phản hồi theo mẫu 13b; lưu lại để xuất trình khi làm thủ tục hải quan và khi bị kiểm tra.
Khai tờ khai hải quan với mô tả hàng thống nhất với hồ sơ khai báo hóa chất.
Lưu hồ sơ: hồ sơ khai báo điện tử là căn cứ để cơ quan có thẩm quyền kiểm tra và xử phạt nếu thông tin không chính xác.

Ví dụ: khai báo một hỗn hợp chất phụ gia

Tình huống minh họa. Công ty G nhập một chất phụ gia ngành nhựa, tên thương mại “Additive X”. Hóa đơn chỉ ghi tên thương mại, SDS liệt kê 4 thành phần, trong đó 1 thành phần thuộc danh mục quản lý.

Nếu khai chung chung “hh phụ gia nhựa”: công chức hải quan không đối chiếu được với ngưỡng miễn trừ, lô hàng dễ bị yêu cầu giải trình, bổ sung thông tin.
Nếu khai đủ: ghi tên thương mại kèm tên khoa học, số CAS và hàm lượng của thành phần thuộc danh mục; đối chiếu ngưỡng trong NĐ 26/2026 để biết có phải khai báo hóa chất hay không; nếu có, hoàn tất trên Cổng một cửa trước khi hàng về.

G không cần khai toàn bộ công thức, nhưng phải khai đủ thông tin để cơ quan quản lý xác định được hàng thuộc diện nào.

Checklist trước khi hàng cập cảng

☐ Nhận SDS bản mới nhất từ nhà cung cấp, có số CAS và hàm lượng
☐ Thống nhất tên hàng trên hóa đơn, packing list, SDS
☐ Đối chiếu danh mục và ngưỡng miễn trừ
☐ Hoàn tất khai báo trên Cổng một cửa, lưu phản hồi
☐ Kiểm tra giấy phép riêng nếu là hóa chất cần kiểm soát đặc biệt
☐ Đặt chỗ kho tồn trữ phù hợp và xe vận chuyển hàng nguy hiểm

Câu hỏi thường gặp

Giấy phép hóa chất cấp theo quy định cũ còn dùng được không? Được, tiếp tục sử dụng đến khi hết hạn hoặc đến hết 31/12/2027 tùy trường hợp.

Nhập hàng mẫu hóa chất có phải khai báo không? Cần đối chiếu trường hợp miễn trừ tại khoản 6 Điều 12 Luật Hóa chất; liên hệ NASA để được kiểm tra theo mã hàng cụ thể.

Mã CAS có được giữ bí mật khi khai hải quan không? Không. Cơ quan hải quan đã xác định mã CAS không phải là thông tin được bảo mật theo quy định. Việc đề nghị bảo mật thông tin thực hiện với cơ quan quản lý hóa chất theo Nghị định 26/2026.

Nhà cung cấp nước ngoài có thể gửi thông tin thành phần thẳng cho hải quan không? Theo thông tin từ cơ quan hải quan, pháp luật hiện hành không cho phép tiếp nhận chứng từ khai báo qua bên thứ ba; người khai hải quan chịu trách nhiệm nộp.

Khai báo hóa chất sai thì xử lý thế nào? Hồ sơ khai báo điện tử là cơ sở để xử phạt vi phạm hành chính. Phát hiện sai sót nên chủ động điều chỉnh và phối hợp với cơ quan hải quan.

Mỗi lô hàng có phải khai báo lại không? Khai báo hóa chất nhập khẩu thực hiện theo từng lô hàng nhập khẩu thuộc diện phải khai báo.

NASA Logistics — trọn gói nhập khẩu và lưu trữ hóa chất

NASA Logistics hỗ trợ doanh nghiệp từ khai báo hóa chất, khai hải quan đến vận chuyển và lưu trữ trong hệ thống kho hóa chất 4.000 m² tại Bình Chánh – Bình Dương – Hố Nai.

Khai báo hóa chất nhập khẩu 2026: hồ sơ, miễn trừ, lưu ý Hải Quan